O municipio de Chantada está inzado de importantes
monumentos histórico-artísticos, vestixios
pre-históricos como as tumbas antropomorfas de
Fornas ou os numerosos restos castrexos dentro dos que
se poden destacar os Castros de San Sebastián, Quintela,
o Castro de Vilaseco, o de Líncora onde se encontran
tamén restos de sepulturas antropoides, o Castro
de Pumar, o de Paderne, os Castros de Nogueira, Airoá,
Pacio, Vilauxe, Cabreiros, Fornas , a Pedra da Escrita en
A Sariña e o Castro Candad mergullado polo
embalse de Belesar e só visible cando o nivel deste
o permite.
Chantada
ten así mesmo abundantes pazos e antigas casonas entre
as que podemos citar a de Basán Grande do século
XVIII e a Casa de Lemos, hoxe convertida en Casa da
Cultura; tamén son destacables as ruínas da
torre-casa señorial de Vilar de Eiriz en San Xián
de Mato, o pazo de estilo barroco de Miraelfe, o de Pena Chá
en Nogueira do s. XVIII, o de Perrelos do s. XVII,etc. Dentro
da arquitectura militar atopámonos coa Torre de
Arcos parte dun antigo castelo derrubado na Revolta dos
Irmandiños no século XV.
Esq.: Casa de Lemos
Dta.:
Torre de Arcos
Igrexa de S.
Vicente de Agrade
Igrexa de Sta.
Mª de Bermún
Pero
a súa verdadeira riqueza artística atopámola
nas abundantes igrexas románicas que posúe
o concello entre as que destacan a de Sta. Baia de Adá, S. Vicente de Agrade, Sta. Mª de Arcos, San Vicente
de Argozón (reformada no s. XVIII), San Fiz de Asma, S. Salvador de Asma con restos das dependencias monasteriais
de estilo románico, Sta. Mª de Bermún cunha ben conservada porta principal románica, S. Salvador
de Brigos que conserva a inscrición da súa consagración
en 1228, Sta. Mª de Camporramiro, a súa
igrexa erguese no lugar da famosa batalla do mesmo nome, San
Cristovo de Fornas que ademais conserva restos de pinturas
murais na ábsida, datadas nos séculos XVI-XVII, San Miguel do Monte do século XII e con pinturas
do século XV, así como laudas sepulcrais no
adro que parecen provir de sepulturas prerrománicas, Sta. Mª de Nogueira románica pero coa fachada
barroca.
A Igrexa de Sta. Mª de Pesqueiras,
está declarada Monumento Histórico Nacional
dende 1950, é monasterial e de interese único.
A súa contrucción abrangue a segunda metade
do século XII e os comezos do XIII, consta dunha nave
rectangular con ábsida semicircular e é o que
se conserva do antigo monasterio de monxas benedictinas, no
interior, varias pinturas murais do século XVI
percorren a cabeceira con imaxes da Anunciación, Resurrección
e o Xuízo final, posuía tamén unha pía
de auga bendita, na actualidade desaparecida. A porta
lateral está coroada por un tímpano con arquivoltas
e capiteis ornamentados. Da casa monasterial que poboaron
as monxas benedictinas hoxe xa só quedan restos. No
lugar de Soilán hai unha pequena capela actualmente
restaurada que ardeu no verán do 2000? destruíndo
un retablo neoclásico do XVII e a imaxe románica
da Virxe co neno datada nos primeiros anos do século
XIII que orixinalmente se atopaba na igrexa de Sta. Mª
de Pesqueiras.
Fachada da Igrexa de Sta. Mª
de Pesqueiras
Pinturas murais do S. XVI.
Sta. Mª de Pesqueiras
Tímpano con arquivoltas na porta sur da Igrexa
de Sta. Mª de Pesqueiras
Pinturas Murais do S. XVI.
Sta. Mª de Pesqueiras
Esq.:
Virxe co neno,
s. XIII.
Dta.:
Pía de auga
bendita,
s.XIII.
Ambas obras desaparecidas
na actualidade
Santiago
de Requeixo coa ábsida e parte dos muros da nave tamén
é de estilo románico, as pinturas murais do
presbiterio son posteriores. Por último, Sta. Cruz
de Viana románica de orixe pero reformada no s. XVIII.
Outros
templos de interés son a Ermida daNosa Señora
do Faro do século XVII onde se realiza a famosa
romaría. No apartado da arquitectura popular destacan
los pombais como os do pazo de Suatorre, o de Beba, o de Pedrafita,
os de Sabadelle, o de Gordón... ou os Petos de Ánimas como o de Centulle ou o de Mato
Ermida da Nosa Señora
do Faro
Peto de Ánimas de
Centulle
Souto do entorno de Pesqueiras
Muras na Ribeira
A vexetación é o fiel reflexo da Galicia interior:
fentos, toxos, xestas,castiñeiros
carballos...
Os eidos deleitan ós visitantes coas súas colleitas:
patacas, millo, pastos para o gando...
As árbores bríndannos exquisitos froitos.
Nas hortas cultívanse as verduras que apadriñan
un bo caldo.
É a Casa das Xacias unha nena
mimada polo entorno natural. Arrólana a Serra do Faro
e o Río Miño. Dun lado do berce cántalle
un val de pradeiras, do outro aloumíñana frondosas carballeiras con fauna autóctona: esquíos,
raposos, paxaros chiando en completa harmonía, centenarios
soutos e ribeiras enmuradas coas típicas adegas.
O aire que se respira descoñece o
termo contaminación. Os olores confúndense coainfancia.
As vistas ó río lembran ós
grandes Canóns. En definitiva, a paisaxe é digna
de ser vivida e sentida.
Penedo
do Graullo
Illa
de Sernande
Peneda de Erosa
Fervenza
de Auga Caída
Pobo de Belesar
E xa na comarca de Chantada, a escasos
quilómetros da casa das Xacias podemos visitar o Penedo do Graullo. Semella prolongarnos ata o ceo
ou botársenos enriba cando alcanzamos coa vista o
seu cume. Non menos sorprendente é a Peneda de
Erosa. Curiosa formación xeolóxica que
parece desafiar á lei da grávidade e que deu
pé a un sinfín de lendas.
No medio do río saúdanos a Illa de Sernande revertendo de vexetación. Hai Fervenzas espectaculares
que destacan non só pola altura senón pola
ubicación: a natureza personificada, é o caso
da fermosa Fervenza de Auga Caída.
Un recanto idílico é o pobo de Belesar,
casas de planta baixa bañadas polo río, cunha
rexa ponte de acceso. Os pescadores vixían as súas
barcas e se o tempo o permite tentarase a sorte. Trátase
do lugar máis pintoresco da zona.
Para os amantes das vistas impresionantes e da tecnoloxía
temos o Encoro de Belesar onde o Río Miño
dorme repousadamente.
É por último obrigatorio
percorrer a dureza e fermosura da RIBEIRA SACRA LUCENSE avistar os sucalcos ateigados de cepas e desgustar os seus
exquisitos mencias.